Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 47, poz. 281)

a. poziom dopuszczalny dla pyłu zawieszonego PM10 (o średnicy aerodynamicznej ziaren do 10 µm) wynosi:
- dla 24 godzin = 50 µg/m3
- dla roku kalendarzowego = 40 µg/m3
- dopuszczalna liczba dni z przekroczeniami poziomu dopuszczalnego w roku kalendarzowym = 35 dni

b. poziom docelowy dla B(a)P - benzo(a)pirenu do osiągnięcia w 2013 r. dla roku kalendarzowego = 1 ng/m3

W styczniu 2010r. na stacjach pomiarowych w województwie zachodniopomorskim najwyższe stężenia pyłu PM10 wystąpiły w dniu 26 stycznia przy niesprzyjających warunkach meteorologicznych (najniższa w styczniu temperatura powietrza, wysokie ciśnienie, mała prędkość wiatru oraz niska wilgotność powietrza). Natomiast na żadnym stanowisku nie zarejestrowano stężeń przekraczających poziom alarmowy dla 24-godzinnych stężeń pyłu PM10, wynoszący 200 µg/m3.

Na podstawie art. 91 ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) w dniu 22 grudnia 2009r. Starosta Szczecinecki zaopiniował, w formie uwag i propozycji, projekt uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w sprawie określenia Programu ochrony powietrza dla strefy powiat szczecinecki, w związku z przekroczeniem poziomu docelowego benzo(a)pirenu w powietrzu.

Opinia Starosty Szczecineckiego do projektu uchwały Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w sprawie określenia Programu ochrony powietrza dla strefy powiat szczecinecki.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy, wprowadza dwie wartości kryterialne stężenia pyłu PM2,5: poziom docelowy jako miękki standard jakości powietrza (który ma być osiągnięty tam, gdzie to możliwe i ekonomicznie uzasadnione w określonym czasie) oraz poziom dopuszczalny jako standard twardy (który powinien być osiągnięty w określonym terminie i po tym terminie nie powinien być przekraczany). Termin osiągnięcia poziomu docelowego (25 μg/m3), określono na dzień 1 stycznia 2010 r., natomiast poziomu dopuszczalnego (również 25 μg/m3) na 1 stycznia 2015 r. Zgodnie z art. 33 cytowanej Dyrektywy Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 11 czerwca 2010 r. Do chwili obecnej zapisy przedmiotowej Dyrektywy w zakresie pyłu PM2,5 nie zostały transponowane do prawa polskiego.

W związku z rosnącym zaniepokojeniem mieszkańców, dotyczącym sytuacji panującej w Szczecinku i powiecie szczecineckim, poniżej prezentujemy Państwu również wyniki analizy zachorowań i zgonów na nowotwory złośliwe tkanki limfatycznej oraz informację o występowaniu alergii na terenie powiatu szczecineckiego oraz miasta Szczecinek.

Na podstawie danych uzyskanych z Krajowej Bazy Danych Nowotworowych (dostępna na stronie internetowej www.onkologia.org.pl) opracowaliśmy informację na temat zachorowań i zgonów na nowotwory złośliwe tkanki limfatycznej, krwiotwórczej i tkanek pokrewnych (choroba Hodgkinga, chłoniaki, szpiczaki, białaczki) na terenie powiatu szczecineckiego oraz – dla porównania - powiatów ościennych:
- w 2007 roku,
- w latach 2005 – 2007.

Ponieważ Krajowa Baza nie zawiera informacji dotyczących samego miasta Szczecinek, o te dane zwróciliśmy się do Zachodniopomorskiego Rejestru Nowotworów Złośliwych przy Zachodniopomorskim Centrum Onkologii w Szczecinie.

By jak najlepiej zobrazować sytuację zdrowotną mieszkańców, przy każdym opracowaniu zamieszczamy stosowne wykresy. W ich opracowaniu posłużyliśmy się wskaźnikiem na 10 tysięcy mieszkańców, który pozwala na porównanie tych wyników:

zachorowania i zgony na C81-C96 w 2007r.

zachorowania i zgony na C81-C96 w latach 2005-2007

Ponieważ ostatnie opublikowane dane dotyczące liczby zachorowań i zgonów pochodzą z 2007 r., zwróciliśmy się z zapytaniem do Zachodniopomorskiego Rejestru Nowotworów o uzyskanie danych za rok 2008. Otrzymaliśmy je z zastrzeżeniem, że informacje te są nadal w opracowaniu, w związku z czym liczba zachorowań i zgonów może ulec zmianie. Poniżej przedstawiamy Państwu pismo i odpowiedź w tej sprawie:

zapytanie do Zachodniopomorskiego Rejestru Nowotworów Złośliwych

odpowiedź Zachodniopomorskiego Rejestru Nowotworów Złośliwych

Następnie w oparciu o wszystkie zebrane dane opracowaliśmy zestawienie zbiorcze na temat zachorowań i zgonów na nowotwory złośliwe tkanki limfatycznej, krwiotwórczej i tkanek pokrewnych (choroba Hodgkinga, chłoniaki, szpiczaki, białaczki) w latach 1999 – 2008:

zachorowania i zgony na C81-C96 w latach 1999-2008

Innym ważnym zagadnieniem, na które ostatnio zwraca się szczególną uwagę, jest kwestia alergii wśród mieszkańców powiatu i miasta Szczecinek. Aby wyjaśnić tą sprawę zwróciliśmy się do Konsultanta Wojewódzkiego w zakresie alergologii, prof. dra hab. med. Michała Kurka.

Poniżej pismo i odpowiedź w tej sprawie:

zapytanie do Konsultanta Wojewódzkiego ds. Alergologii

odpowiedź Konsultanta Wojewódzkiego ds. Alergologii

Udało nam się dotrzeć do odpowiedzi Ministra Zdrowia, na które kilkakrotnie Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych TERRA powoływało się, a które było odpowiedzią na zapytanie poselskie posłów Czesława Hoca i Stefana Strzałkowskiego.

Zwracamy uwagę, iż w odpowiedzi na pytania posłów dotyczące zachorowalności na następujące choroby i schorzenia:

1. ostre i przewlekłe choroby górnych i dolnych dróg oddechowych, w tym astmę oskrzelową,
2. ostre i przewlekłe choroby skórne, w tym choroby alergiczne skóry,
3. schorzenia okulistyczne, głównie w zakresie ostrego i przewlekłego zapalenia spojówek,
4. schorzenia otolaryngologiczne, głównie osłabienie słuchu,
5. bóle i zawroty głowy, w tym przypadki napadów bólów migrenowych,
6. stany chorobowe z zakresu ginekologii i położnictwa, w tym częstość występowania poronień oraz niepłodności par małżeńskich,
7. choroby nowotworowe, w tym nowotwory układu limfatycznego (m.in. choroby Hodgkina) oraz nowotwory OUN (ośrodkowego układu nerwowego); rak krtani, płuc, żołądka, wątroby i rak skóry,
8. inne, np. choroby z autoagresji czy też zaburzenia depresyjne,

i czy w stosunku do średniej woj. zachodniopomorskiego i średniej krajowej występują istotne różnice w naszym powiecie, Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło analizę umieralności z powodu nowotworów, obliczając standaryzowane wskaźniki, przyjmując osobno jako standard poziom umieralności w całej Polsce oraz w całym województwie zachodniopomorskim. Analizowano umieralność z powodu nowotworów ogółem, nowotworu złośliwego żołądka, nowotworu złośliwego wątroby, nowotworu złośliwego oskrzela i płuca, czerniaka złośliwego skóry, innych nowotworów złośliwych skóry, nowotworów ośrodkowego układu nerwowego, nowotworów złośliwych tkanki limfatycznej.
Przeprowadzono również analizę umieralności z powodu przewlekłych chorób dolnych dróg oddechowych.

W wyniku analizy stwierdzono, że „tylko w przypadku nowotworów złośliwych tkanki limfatycznej umieralność mieszkańców powiatu szczecineckiego była statystycznie istotnie wyższa niż Polski ogółem i mieszkańców województwa zachodniopomorskiego ogółem.”

Prosimy zwrócić również uwagę na odpowiedź dotyczącą poziomu stężenia pyłu zawieszonego oraz benzo(a)pirenu:

1. badania jakości powietrza prowadzone w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska przez Inspektorat Ochrony Środowiska wskazują, że stężenia pyłu zawieszonego w powiecie szczecineckim nie odbiegają w żaden sposób od mierzonych w województwie zachodniopomorskim. Wartości stężeń kształtują się na poziomie średniej w województwie (21 ug/m3w roku 2007) i stanowią przeciętnie połowę wartości dopuszczalnej.

2. wysokości stężeń benzo(a)pirenu mierzone na stacji Państwowej Inspekcji Sanitarnej w Szczecinku są w porównaniu do wartości normatywnej na relatywnie wysokim poziomie (stężenie średnie roczne w roku 2007 w tym miejscu wynosiło 3,7 ng/m3)., jednak na podobnym bądź wyższym poziomie wysokości stężeń mierzone są na 40% stanowisk pomiarowych PMŚ BaP w kraju. Ministerstwo w tym miejscu zaznacza, że mimo wszystko jest to bardzo niski poziom stężeń, w praktyce trudny do osiągnięcia nie tylko w warunkach polskich. Ministerstwo zwraca również uwagę na fakt, że normatywna wartość dla BaP na poziomie 1 ng/m3, określona jako poziom docelowy, ma być osiągnięta w roku 2013.

W odpowiedzi podaje się, iż „najczęstszą wskazywaną przez specjalistów przyczyną podwyższonych stężeń BaP w Polsce było oddziaływanie emisji związanych z indywidualnym ogrzewaniem budynków (ponad 45%), a w następnej kolejności emisją z zakładów przemysłowych, ciepłowni i elektrowni (13%) oraz specyficzne lokalne warunki rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń (9%).”

zapytanie poselskie posłów Czesława Hoca i Stefana Strzałkowskiego

odpowiedź na zapytanie poselskie z Ministerstwa Zdrowia

Zwracamy również uwagę, że decyzja o wstrzymaniu działalności zakładu, który ma duży wpływ na zanieczyszczenie powietrza, zgodnie z art. 364 ustawy z dnia 21.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity z 2008r. Dz. U. Nr 25, poz.150 ze zm.), leży w kompetencjach wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.

Art. 364 ustawy z dnia 21.04.2001r. Prawo ochrony środowiska

Szczegółowych informacji dotyczących źródeł danych i informacji udzielają:

- w zakresie ochrony powietrza – p. Ryszard Jasionas, tel. 94 372 92 75,
e-mail: r.jasionas@powiat.szczecinek.pl

- w zakresie nowotworów i alergii – p. Katarzyna Oleś, tel. 94 372 92 53
e-mail: k.oles@powiat.szczecinek.pl